ਸੁਰ ਲਿਪੀ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਤਾਬ ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਸ਼ਬਦ ਆਪ ਸਿੱਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।
Notation is a way of writing music, just as Gurmukhi is a way of writing speech. With it you can learn a new shabad from any book on your own.
ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦFive key words
| ਸ਼ਬਦ Term | ਮਤਲਬ Meaning |
|---|---|
| ਮਾਤਰਾ Matra | ਸਮੇਂ ਦੀ ਇੱਕ ਇਕਾਈ — ਇੱਕ ਬੀਟ। ਘੜੀ ਦੀ ਟਿਕ-ਟਿਕ ਵਾਂਗ। One unit of time — one beat, like the tick of a clock. |
| ਤਾਲ Taal | ਮਾਤਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਕਾ ਚੱਕਰ, ਜਿਵੇਂ ੮ ਮਾਤਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਰਵਾ। A fixed cycle of beats, such as Keherva with 8 beats. |
| ਆਵਰਤਨ Avartan | ਤਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਚੱਕਰ। One complete round of the taal. |
| ਵਿਭਾਗ Vibhag | ਤਾਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ। ਕਹਿਰਵੇ ਵਿੱਚ ੪+੪। The sections of a taal. In Keherva, 4+4. |
| ਸਮ Sam | ਪਹਿਲੀ ਮਾਤਰਾ, ਜਿੱਥੇ ਚੱਕਰ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ ਇੱਥੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। The first beat, where the cycle begins again. Singer and tabla player meet here. |
ਇੱਕ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸੁਰਾਂHow many notes in one beat
ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਖ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵੱਜਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੋ ਸੁਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਗੋਲ ਲਕੀਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਣ, ਹਰ ਸੁਰ ਅੱਧੀ ਮਾਤਰਾ ਵੱਜਦੀ ਹੈ। "–" ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਪਿਛਲੀ ਸੁਰ ਨੂੰ ਲਮਕਾਓ।
When a box holds one note, it lasts the whole beat. When two notes are joined by a curved line below, each lasts half a beat. "–" means hold the previous note.
| X | 0 | |||||||
| ਸੁਰ | ਸ | ਰ | ਗਮ | ਪ | – | – | ਧਨ | ਸ |
| Notes | S | R | GM | P | – | – | DN | S |
| ਬੋਲ | ਇੱਕ | ਇੱਕ | ਦੋ | ਇੱਕ | – | – | ਦੋ | ਇੱਕ |
ਉੱਪਰਲੀ ਸਾਰਣੀ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਵਜਾਓ: "ਇੱਕ, ਦੋ, ਤਿੰਨ, ਚਾਰ…"। ਗੋਲ ਲਕੀਰ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਜਾਓ: "ਤਿੰ-ਨ"।
Play the table above while counting slowly: "one, two, three, four…". Play the two notes under a curved line within one count: "thr-ee".