ਕੀਰਤਨ ਵਿੱਚ "ਪੂਰਾ ਸਿੱਖ ਲਿਆ" ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਰਾਗੀ ਵੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਰਿਆਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਹਰ ਪੜਾਅ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰਿਆਜ਼ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਹੈ।
In kirtan the day of "I have learned it all" never comes. Even great ragis practise every day. Here is a model daily routine for each level.
| ਹਿੱਸਾ Part | ਪੜਾਅ ੧–੨ (੩੦ ਮਿੰਟ) Levels 1–2 (30 min) | ਪੜਾਅ ੩–੪ (੬੦ ਮਿੰਟ) Levels 3–4 (60 min) |
|---|---|---|
| ਅਰਦਾਸ ਅਤੇ ਸਾਹ Ardas and breath | ੨ ਮਿੰਟ 2 min | ੩ ਮਿੰਟ 3 min |
| ਖਰਜ ਅਤੇ ਲੰਮੀਆਂ ਸੁਰਾਂ Kharaj and long notes | ੫ ਮਿੰਟ 5 min | ੧੦ ਮਿੰਟ 10 min |
| ਅਲੰਕਾਰ Alankars | ੮ ਮਿੰਟ, ਠਾਹ ਅਤੇ ਦੁੱਗਣ 8 min, thah and dugun | ੧੦ ਮਿੰਟ, ਦੁੱਗਣ ਅਤੇ ਚੌਗੁਣ, ਰਾਗ ਦੀਆਂ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ 10 min, dugun and chaugun, in raag notes |
| ਤਾਲ Taal | ੫ ਮਿੰਟ, ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ 5 min, with the hands | ੭ ਮਿੰਟ, ਤਿਹਾਈਆਂ ਅਤੇ ਦੁੱਗਣ 7 min, tihais and dugun |
| ਰਾਗ ਅਤੇ ਆਲਾਪ Raag and alaap | — | ੧੦ ਮਿੰਟ, ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਗ 10 min, one raag a week |
| ਸ਼ਬਦ Shabads | ੧੦ ਮਿੰਟ 10 min | ੨੦ ਮਿੰਟ, ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ 20 min, one old and one new |
ਅੱਗੇ ਦਾ ਰਾਹThe road ahead
- ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਾਗ — ੩੧ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਸਾਰਣੀ ਤੋਂ — ਉਸਤਾਦ ਤੋਂ ਸਿੱਖੋ।
- ਤੰਤੀ ਸਾਜ਼ (ਦਿਲਰੁਬਾ, ਤਾਊਸ, ਸਰੰਦਾ, ਰਬਾਬ) ਸੁਣੋ ਅਤੇ ਜੇ ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਸਿੱਖੋ।
- ਤਬਲਾ ਜਾਂ ਜੋੜੀ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਓ — ਤਾਲ ਦੀ ਸਮਝ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਵੇਗੀ।
- ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਛੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਓ। ਸਿਖਾਉਣ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- Learn one new raag each month — from the table of 31 raags — from a teacher.
- Listen to string instruments (dilruba, taus, saranda, rabab) and, if you can, learn one.
- Take basic lessons in tabla or jori — your feel for taal will grow many times over.
- Teach those younger than you. Teaching makes your own learning firm.