ਧਨਾਸਰੀ ਕਾਫ਼ੀ ਠਾਟ ਦਾ ਮਿੱਠਾ ਰਾਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਮਲ ਗਾ ਅਤੇ ਕੋਮਲ ਨੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਆਰਤੀ "ਗਗਨ ਮੈ ਥਾਲੁ" ਵੀ ਰਾਗ ਧਨਾਸਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਰੂਪਕ ਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੈ।
Dhanasri is a sweet raag of Kafi thaat, using komal Ga and komal Ni. The Aarti "Gagan mai thaal" is also in Raag Dhanasri. This shabad is in Rupak taal.
ਰਾਗ ਦੀ ਪਛਾਣRaag at a glance
| ਠਾਟ Thaat | ਕਾਫ਼ੀ Kafi |
|---|---|
| ਸਮਾਂ Time | ਦੁਪਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Afternoon |
| ਭਾਵ Mood | ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਤਾਂਘ Love and longing |
| ਵਾਦੀ / ਸੰਵਾਦੀ Vadi / Samvadi | ਪ / ਸ Pa / Sa |
| ਆਰੋਹ Aaroh (up) | ਨੀ ਸਾ ਗਾ ਮਾ ਪਾ ਨੀ ਸਾ Ni Sa Ga Ma Pa Ni Sa |
| ਅਵਰੋਹ Avroh (down) | ਸਾ ਨੀ ਧਾ ਪਾ ਮਾ ਗਾ ਰੇ ਸਾ Sa Ni Dha Pa Ma Ga Re Sa |
| ਪਕੜ Pakad (key phrase) | ਨੀ ਸਾ ਮਾ ਗਾ ਮਾ ਪਾ ਮਾ ਗਾ ਰੇ ਸਾ Ni Sa Ma Ga Ma Pa Ma Ga Re Sa |
ਸ਼ਬਦThe shabad
ਸਰਲ ਭਾਵ: ਗੁਰੂ-ਗੋਬਿੰਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਗਲ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਸਾਰੇ ਔਗੁਣ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤੇ। ਦਇਆਲੂ ਪ੍ਰਭੂ ਬਖ਼ਸ਼ਣਹਾਰ ਹੈ; ਜੋ ਸੇਵਕ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Simple gist: The Guru-Lord has protected His servants; embracing them, He erased all their faults. The merciful Lord is forgiving; whatever His servant asks, He gives.
ਅਭਿਆਸ ਧੁਨ — ਤਾਲ ਰੂਪਕPractice tune — Rupak
| 0 | 1 | 2 | |||||
| ਸੁਰ | ਸ | – | ਗ | ਮ | – | ਪ | – |
| Notes | S | – | G | M | – | P | – |
| ਬੋਲ | ਹਰਿ | – | ਜਨ | ਰਾ | – | ਖੇ | – |
| ਸੁਰ | ਪ | – | ਨ | – | ਧ | ਪ | – |
| Notes | P | – | N | – | D | P | – |
| ਬੋਲ | ਗੁਰ | – | ਗੋ | – | ਵਿੰਦ | – | – |
| ਸੁਰ | ਮ | ਗ | ਰ | – | ਸ | – | – |
| Notes | M | G | R | – | S | – | – |
| ਬੋਲ | – | – | – | – | – | – | – |
| ਸੁਰ | ਮ | – | ਪ | – | ਨ | – | ਸ |
| Notes | M | – | P | – | N | – | S |
| ਬੋਲ | ਕੰਠਿ | – | ਲਾਇ | – | ਅਵ | – | ਗੁਣ |
| ਸੁਰ | ਸ | – | ਨ | – | ਧ | ਪ | – |
| Notes | S | – | N | – | D | P | – |
| ਬੋਲ | ਸਭਿ | – | ਮੇ | – | ਟੇ | – | – |
| ਸੁਰ | ਮ | – | ਪ | – | ਨ | – | ਧ |
| Notes | M | – | P | – | N | – | D |
| ਬੋਲ | ਦ | – | ਇਆਲ | – | ਪੁ | – | ਰਖ |
| ਸੁਰ | ਪ | – | ਮ | ਗ | ਰ | – | ਸ |
| Notes | P | – | M | G | R | – | S |
| ਬੋਲ | ਬਖ | – | ਸੰਦ | – | – | – | – |
| 0 | 1 | 2 | |||||
| ਸੁਰ | ਮ | – | ਪ | – | ਨ | – | ਸ |
| Notes | M | – | P | – | N | – | S |
| ਬੋਲ | ਚ | – | ਤੁਰ | – | ਦਿ | – | ਸਾ |
| ਸੁਰ | ਸ | – | ਨ | – | ਸ | – | – |
| Notes | S | – | N | – | S | – | – |
| ਬੋਲ | ਕੀ | – | ਨੋ | – | ਬਲੁ | – | – |
| ਸੁਰ | ਨ | – | ਧ | – | ਪ | – | ਮ |
| Notes | N | – | D | – | P | – | M |
| ਬੋਲ | ਅਪ | – | ਨਾ | – | ਸਿਰ | – | ਊ |
| ਸੁਰ | ਪ | – | ਗ | – | ਮ | – | ਪ |
| Notes | P | – | G | – | M | – | P |
| ਬੋਲ | ਪਰਿ | – | ਕਰੁ | – | ਧਾ | – | ਰਿਓ |
| ਸੁਰ | ਮ | ਗ | ਰ | – | ਸ | – | – |
| Notes | M | G | R | – | S | – | – |
| ਬੋਲ | – | – | – | – | – | – | – |
♫ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪੰਨਾ · Open this Shabad in the library (full text, Roman letters, play-along) →
ਕਿਵੇਂ ਗਾਉਣਾ ਹੈ · How to sing it
- ਰੂਪਕ ਖ਼ਾਲੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਪਹਿਲੀ ਮਾਤਰਾ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਹਿਲਾਓ।
- ਸਥਾਈ ("ਹਰਿ ਜਨ ਰਾਖੇ… ਬਖਸੰਦ") ਦੋ ਵਾਰ।
- ਅੰਤਰਾ: "ਚਤੁਰ ਦਿਸਾ…" ਅੰਤਰੇ ਦੀ ਧੁਨ ਉੱਤੇ; ਅਗਲੀ ਤੁਕ "ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਟਾਖੵ…" ਵੀ ਉਸੇ ਧੁਨ ਉੱਤੇ; ਫਿਰ ਸਥਾਈ।
- ਦੂਜਾ ਅੰਤਰਾ ("ਜੋ ਮਾਗਹਿ…", "ਨਾਨਕ ਦਾਸੁ…") ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ।
- Rupak begins on khali — wave the hand on beat 1.
- Sthai ("Har jan rakhe… bakhsand") twice.
- Antra: "Chatur disa…" on the antra tune; the next line "Kirpa kataakh…" on the same tune; then the sthai.
- The second antra ("Jo maageh…", "Nanak das…") the same way.
ਧਨਾਸਰੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਵਾਦੀ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਨੀ (ਕੋਮਲ) ਤੋਂ ਸਾ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਅਤੇ "ਮ ਗ ਰ ਸ" ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਇਸ ਦਾ ਸੁਆਦ ਹੈ।
In Dhanasri, Pa is the vadi. Rising from lower komal Ni to Sa and coming home with "M g R S" gives its flavour.